حذف یون نیترات

آب مصرفی برای اجتماعات علاوه بر کافی بودن باید از نظر بهداشتی هم مناسب باشد.یکی از آلایندهایی که سلامت و بهداشت آب را به خطر می اندازدیون نیترات است.منابع مهم و رایج آلودگی آبها با نیترات شامل کود شیمیایی / فضولات حیوانی /سیستمهای تصفیه فاضلاب شهری / سپتیک تانک و گیاهان پوسیده است.قوانین ایالات متحده حداکثر نیتروژن نیتراتی را در اب شرب ۱۰ میلی گرم بر لیتر تعیین نموده است.که این مقدار معادل ۴۵ میلی گرم بر لیتر نیترات است.روند روبه افزایش آلایندهای نیترات در منابع اب شرب بسیاری از کشورها باعث شده که این آلاینده به صورت یک مشکل جهانی مطرح شود.در ایران نیز در چاههای آب بسیاری از شهرها غلظت نیترات رو به افزایش است و تنها تدبیر اتخاذ شده حذف چاههای بسیار آلوده از مدار بهربرداری و اختلاط چاههای نسبتا آلوده با آب های با غلظت کم نیترات می باشد.نیترات به مقدار زیادی در اب قابل حل است.و به راحتی به منابع اب شرب منتقل می شود.میزان بالای نیترات در ابها باعث ایجاد مشکلات متعددی از جمله مرگ زودرس منابع طبیعی ( اتریفیکاسیون ) بیماری متهموگلوبینمیا در نوزادان کمتر از ۶ ماه و همچنین عوارضی شامل دردهای شکمی / اسهال / استفراغ / فشارخون / افزایش مرگ و میر در نوزادان / دیابت / سقط خودبخودی جنین / و عفونت دستگاه تنفسی شود. همچنین میزان بالای نیترات ترکیبات نیتروزامینها و نیتروز آمیدها ی سرطانزا و جهش زا را افزایش میدهد.نیتروزآمین ها باعث تومورهایجگر / کلیه / شش / مثانه / تیرویید / پانکراس / در جوندگان میشود.نیتروزآمیدها نیز باعث تومورهای معده / مغز / سیستم عصبی / پوست و استخوان می شوند. برای حذف نیترات از آب روش های مختلفی وجود دارد.که شامل کاهش شیمیایی / تبادل یونی / اسمزمعکوس / الکترودیالیز / کاتالیتیک هیدروژنی / دنیتریفیکاسیون بیولوژیکی می باشد. فرایند تعویض یونی برای تصفیه آب های آلوده به نیترات در جوامع کوچک بسیار کاربرد داردو مفید می باشد.زیرا این روش تعویض یونی ساده / موثر و با خاصیت انتخابی بالا و احیای مجدد و البته ارزان می باشد.تمایل جذب یون توسط رزین به وسیله فاکتوری به نام ضریب گزینش مشخص می شود.با توجه به تمایل یون برای هر فاز ضریب گزینش تعیین می گردد.ضریب گزینش رزین آنیونی قوی به صورت زیر می باشد.   po-3)so4-2)i)no-3)hso4)ci)Hco)oH)F)HSO-3    .لذا در تحقیق حاضر بادر نظر گرفتن ضریب گزینش رزین آنیونی قوی تاثیر یون های مداخله کننده سولفات و کلراید در روند حذف نیترات پرداخته شده است.با توجه به خشکسالی و کمبود شدید آب و عمیق تر نمودن چاههای آب غلظت نیترات در بسیاری از منابع آبی افزایش یافته است .لذا برای کاهش یون نیترات بایستی روش مناسب کارآمد و با صرفه اقتصادی پیدا نمودهدف از این مطالعه بررسی کارایی رزین آنیون قوی و تاثیر یون های مداخله کننده سولفات و کلراید به عنوان یون های مطرح در آب های آشامیدنی در روند حذف یون نیترات می باشد.مواد و روشها : آزمایش به صورت پیوسته ( ستون ) در سال ۱۳۸۶ در دانشکده بهداشت شیراز انجام شد کلیه مواد شیمیایی استفاده شده از نوع صد درصد خالص شرکت مرک Merk آلمان بود. رزین استفاده شده از نوع Amberjet 4200 ساخت شرکت Rohm&Hass می باشد.برای ساختن تمام نمونه ها از اب مقطر دو بار تقطیر استفاده شده است.نتایج به دست امده برای پایلوت شاهد نشان داد که غلظت حذف یون نیترات خروجی از ستون تبادل یونی در نمونه های حاوی ۲۵ / ۵۰ / ۷۵ / ۱۰۰ / ۱۲۵ / میلی گرم بر لیتر نیترات و فاقد یون های مداخله کننده سولفات و کلراید برابر صفر بوده است.